Điện Biên: Phát huy nguồn lực từ tôn giáo, tín ngưỡng để phát triển kinh tế du lịch

Với 19 dân tộc anh em, sự đa dạng về văn hóa tín ngưỡng gắn với đời sống kinh tế và tâm linh là tiềm năng để Điện Biên phát triển thành sản phẩm du lịch.
Tỉnh Điện Biên: nhận chuyển giao công nghệ trồng sâm từ Hàn Quốc

Văn hóa tín ngưỡng: sản phẩm du lịch mới

Điện Biên là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh phía Tây Bắc của Tổ quốc, diện tích tự nhiên 9.562,9 km2, có đường biên giới dài 455,57 km, là tỉnh duy nhất tiếp giáp với hai quốc gia Lào và Trung Quốc (trong đó Lào 414,72 km Trung Quốc 40,86 km); có 10 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 08 huyện, 01 thị xã, 01 thành phố), với 129 xã, phường, thị trấn; dân số toàn tỉnh hơn 61 vạn người, có 19 dân tộc cùng sinh sống (Mông 31,1%; Thái 35,2%; Kinh 17,3%; còn lại là các dân tộc khác).

Với vị trí chiến lược, những năm qua, tỉnh Điện Biên luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư, kinh tế phát triển ổn định, văn hóa xã hội có những chuyển biến tích cực, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được cải thiện, khối đại đoàn kết các dân tộc được tăng cường, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững.

Tuy nhiên, Điện Biên vẫn là tỉnh nghèo, kinh tế chậm phát triển, đời sống một bộ phận nhân dân còn rất nhiều khó khăn; cùng với đặc điểm tự nhiên của tỉnh, nên những năm qua, các thế lực thù địch, phần tử xấu triệt để lợi dụng để kích động, ly khai, tự trị, tuyên truyền đạo trái pháp luật, di cư tự do, xuất cảnh trái phép, mua bán vận chuyển trái phép các chất ma túy, buôn bán người, cùng với tỉ lệ người nghiện cao (hơn 1,5% dân số) đã gây ra nhiều hệ lụy về xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bảo vệ, đấu tranh nhân quyền.

Nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân thông qua giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tâm linh của đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương, tỉnh Điện Biên đã có nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích để các giá trị văn hóa, tâm linh đó trở thành một “cứu cánh” trong phát triển kinh tế cho người dân địa phương.

Hiện nay, tỉnh Điện Biên có các loại hình tín ngưỡng gồm: tín ngưỡng thờ người có công với đất nước, tiêu biểu như thờ nhân vật lịch sử Hoàng Công Chất tại đền Hoàng Công Chất - di tích Thành Bản Phủ, xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên; tín ngưỡng thờ cúng xử ca của người Mông, thờ cúng tổ tiên, tín ngưỡng vạn vật hữu linh - tín ngưỡng đa thần (thờ thần sông, thần suối, thần rừng, thần cây, thần đất.... của các dân tộc trên địa bàn tỉnh và tín ngưỡng thờ Then của người Thái trắng.

Nhằm thực hiện tốt các quy định và nội dung liên quan về cơ sở tín ngưỡng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành văn bản số 2106/SVHTTDL-DSVH ngày 22/11/2018 về việc triển khai thực hiện Nghị định số 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và tổ chức lễ hội, qua đó tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, nhân dân và du khách nghiêm túc thực hiện và triển khai có hiệu quả Nghị định của Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, các quy định của Đảng, nhà nước về quản lý, tổ chức lễ hội tại địa phương.

Trong số các loại hình tín ngưỡng, tín ngưỡng chủ đạo của các dân tộc là tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Trong các hình thái tín ngưỡng dân gian, thờ cúng tổ tiên là một loại hình tín ngưỡng cổ truyền mang tính phổ biến tại cộng đồng các dân tộc. Thờ cúng tổ tiên đã trở thành một tập tục truyền thống, có vị trí hết sức đặc biệt trong đời sống tinh thần của cộng đồng, là một trong các thành tố tạo nên bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tín ngưỡng thờ cúng xử ca của người Mông được duy trì là bởi theo quan niệm của người Mông, xử ca (có nơi người Mông còn gọi là xử cang) là ma có vị trí quan trọng trong hệ thống ma nhà của người Mông (ma nhà gồm: ma tổ tiên, ma xử ca, ma buồng, ma cửa, ma bếp). Trong đó ma xử ca được họ coi trọng nhất, đó là ma có nhiệm vụ cai quản của cải, tiền bạc, phù hộ cho gia đình làm ăn khá giả (điều đó cũng được hiểu xử ca giống như thần tài của người Kinh), ngoài ra người Mông còn cho rằng xử ca có nhiệm vụ giữ các linh hồn trong gia đình, không cho đi lang thang. Mỗi năm vào dịp Tết (theo lịch của người Mông) họ làm lễ để thay bàn thờ mới cho xử ca (còn gọi là thay áo mới) vào ngày 30 tết. Đây là nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ và phát huy trong cộng đồng người Mông.

Điện Biên: Phát huy nguồn lực từ tôn giáo, tín ngưỡng để phát triển kinh tế du lịch
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Mông

Trong khi đó, tín ngưỡng thờ Then của người Thái trắng chủ yếu được duy trì theo cách "Cha truyền con nối" hoặc người được truyền dạy thực hành các nghi lễ Then. Những người làm nghề Then sẽ lập bàn thờ Then tại nhà để thờ cúng và luôn tin tưởng vào sự phù hộ, dẫn lối của các quan Then hoặc các Tổ Then đã trợ giúp cho người trần gian được khỏe mạnh, hạnh phúc.

Để phát huy được các loại hình tín ngưỡng phải đồng thời đẩy mạnh các hoạt động tại cơ sở tín ngưỡng, đặc biệt là gắn liền với hoạt động du lịch .Việc sử dụng cơ sở tín ngưỡng trong phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã được quan tâm trong nhiều năm qua.

Tiêu biểu kể đến di tích Thành Bản Phủ được liên kết với hệ thống tuyến tham quan di tích chiến trường Điện Biên Phủ và các di tích khác trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, di tích Thành Bản Phủ đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều du khách trong và ngoài nước bởi du khách đến đây không chỉ nghiên cứu, tìm hiểu về các giai đoạn lịch sử mà còn chiêm ngưỡng, cảm nhận vẻ đẹp về văn hóa các dân tộc và ý nghĩa, giá trị về văn hóa tín ngưỡng được hội tụ trong những ngày diễn ra lễ hội tại đây.

Điện Biên: Phát huy nguồn lực từ tôn giáo, tín ngưỡng để phát triển kinh tế du lịch
Lễ hội Thành Bản Phủ đã trở thành một sản phẩm hút khách du lịch

Cơ sở tín ngưỡng - đền Hoàng Công Chất đã được chính quyền địa phương phối hợp với các cơ quan, ban ngành của tỉnh quan tâm chỉ đạo tổ chức, tuyên truyền, quảng bá hình ảnh, ý nghĩa, giá trị của lễ hội gắn với di tích. Do đó hàng năm di tích Thành Bản Phủ đã đón hàng nghìn lượt khách du lịch.

Tạo sinh kế bền vững cho người dân

Có thể nói cùng với các hoạt động tín ngưỡng đã hình thành các sản phẩm, dịch vụ du lịch độc đáo, hấp dẫn cho cộng đồng dân cư tại địa phương.

Đơn cử như, tại cơ sở thờ tự của các gia đình thầy Then ở Điện Biên để duy trì và gìn giữ có thể phát huy giá trị gắn với du lịch, các thầy Then đã thông qua việc tổ chức, kết nối cho du khách tìm đến cộng đồng để nghiên cứu, trải nghiệm về những ngày diễn ra lễ Kin pang Then được tổ chức vào mùa xuân hàng năm.

Như vậy, các hoạt động tín ngưỡng trên địa bàn tỉnh đã trở thành phong tục tập quán, được cộng đồng thường xuyên thực hành và trao truyền qua các thế hệ. Tín ngưỡng ấy đã ăn sâu trong lối sống, nếp nghĩ của người dân, tạo niềm tin và động lực tinh thần rất lớn cho nhân dân các dân tộc, giúp họ cân bằng cuộc sống và tích cực tham gia lao động sản xuất, phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Theo TS. Trần Hữu Sơn- Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam thì Di sản văn hóa tín ngưỡng của các dân tộc người bổ sung các loại hình dịch vụ mới cho du lịch. Du lịch di sản ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tác động mạnh mẽ đến đời sống kinh tế - xã hội của người dân. Trước hết, du lịch di sản góp phần chuyển đổi sinh kế, nâng cao thu nhập cho cộng đồng các dân tộc tham gia vào các chuỗi du lịch. Đơn cử như người Dao ở các xã Tả Phìn, Tả Van, Nậm Cang,... (huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã chuyển từ độc canh cây lúa sang làm du lịch. Mỗi năm, các điểm du lịch của người Dao đón hơn 4 vạn du khách, tổng nguồn thu ước đạt hơn 20 tỷ đồng…

Cũng theo TS. Trần Hữu Sơn thì thực tế cho thấy, lượng khách du lịch đến một số điểm du lịch có giá trị về tâm linh, giá trị về nghệ thuật thường rất đông. Trước đây, nhiều lễ hội của thôn, bản chỉ đón khách ở thôn bản hoặc một số ít khách của địa phương nhưng hiện nay lại tiếp nhận một cách ồ ạt lượng lớn khách hành hương, dẫn đến tình trạng quá tải tại điểm du lịch. Do vậy để phát triển và bảo tồn một cách bền vững, các địa phương cần phải xây dựng kế hoạch, chiến lượng phát triển bài bản và nằm trong chiến lược phát triển tổng thể kinh tế -xã hội của địa phương.

PGS.TS Chu Văn Tuấn- Viện trưởng Viện Nghiên cứu tôn giáo nhận định: Hiện nay, các giá trị của văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo cũng đã bước đầu được khai thác phục vụ mục đích du lịch. Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn đã cho thấy tầm quan trọng của du lịch trong phát triển đất nước.

Trong những năm qua, du lịch tâm linh đã trở thành một xu hướng thu hút đông đảo khách tham quan trong và ngoài nước. Các địa phương quan tâm đến phát triển du lịch tâm linh không chỉ bởi nguồn thu cho ngân sách hằng năm, mà còn mong đợi du lịch tâm linh sẽ mang lại tác động tích cực khác cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Thông qua phát triển du lịch tâm linh, một lực lượng lao động không nhỏ tại địa phương có công ăn việc làm bằng việc tham gia vào rất nhiều dịch vụ đi kèm như các hàng hóa, sản phẩm phục vụ khách du lịch, dịch vụ giao thông, vận tải, dịch vụ ăn uống, nghỉ ngơi, giải trí.

Thông qua phát triển du lịch, khi lượng khách trong và ngoài nước đến tham quan, du lịch đông, các ngành kinh tế khác của địa phương cũng được kích thích phát triển như các ngành nghề nông nghiệp, thủ công nghiệp (ví dụ các ngành nghề truyền thống: mây tre đan, dệt, gốm sứ, mộc…). Sản phẩm của các ngành nghề tại địa phương có dịp quảng bá rộng rãi hơn, tiêu thụ được nhiều hơn, có cơ hội để ký kết, hợp tác trong sản xuất, kinh danh, tiêu thụ sản phẩm với các đối tác trong và ngoài nước…

Như vậy, nếu như các địa phương biết khai thác các di sản tín ngưỡng, tôn giáo để phát triển du lịch một cách có chiến lược, có mục tiêu rõ ràng và hướng đến phát triển bền vững thì có thể kích thích phát triển kinh tế xã hội của địa phương rất hiệu quả. Không chỉ là các ngành nghề liên quan đến du lịch mới được phát triển mà tất cả các ngành, lĩnh vực khác cũng được kích thích phát triển. Thông qua đó, cơ sở hạ tầng của địa phương cũng được xây dựng và phát triển, những cơ hội đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước đối với địa phương cũng vì thế mà được mở rộng.

Thu Hường

Tin mới nhất

Kết nghĩa mẹ con, nét đẹp văn hóa của dân tộc Ê Đê

Kết nghĩa mẹ con, nét đẹp văn hóa của dân tộc Ê Đê

Kết nghĩa mẹ con là nghi thức thiêng liêng thể hiện lối sống chan hòa giữa con người và con người, là nét đẹp văn hóa đậm chất Tây Nguyên của dân tộc Ê Đê.
Lễ đặt tên cho con, nghi lễ quan trọng của người Chăm Islam

Lễ đặt tên cho con, nghi lễ quan trọng của người Chăm Islam

Lễ đặt tên con của người Chăm Islam là một trong những nghi lễ quan trọng trong cuộc đời mỗi đứa trẻ, được đồng bào Chăm lưu truyền và gìn giữ.
Đồng bào Công giáo Thủ đô góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đồng bào Công giáo Thủ đô góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Ngày 22/11, tại Hà Nội, đã diễn ra Đại hội đại biểu người Công giáo Thủ đô xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2022–2027.
Khám phá ngôi chùa Khmer lớn nhất tại Việt Nam

Khám phá ngôi chùa Khmer lớn nhất tại Việt Nam

Đến tỉnh Trà Vinh, bất cứ du khách nào cũng bị chinh phục trước vẻ đẹp uy nghi, lộng lẫy của chùa Vàm Ray, một trong những ngôi chùa Khmer lớn nhất Việt Nam.
Longform | Tôn giáo Việt và những đóng góp tự hào

Longform | Tôn giáo Việt và những đóng góp tự hào

Nhìn lại quá trình xây dựng, gìn giữ và phát triển đất nước hơn 4.000 năm qua, Tôn giáo Việt ngày càng phát triển, thích ứng với quá trình hội nhập quốc tế.

Tin cùng chuyên mục

Độc đáo kiến trúc chùa Khmer tại Hà Nội

Độc đáo kiến trúc chùa Khmer tại Hà Nội

Đến Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, du khách sẽ được chiêm ngưỡng kiến trúc chùa Khmer - nét văn hoá độc đáo của đồng bào Khmer Nam bộ
Nghệ An: Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VIII

Nghệ An: Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VIII

Sáng 12/10, Ủy ban Đoàn kết công giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An tổ chức Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VIII.
Nhà thờ Phát Diệm, sự hòa hợp giữa Công giáo với nền văn hóa kiến trúc dân tộc

Nhà thờ Phát Diệm, sự hòa hợp giữa Công giáo với nền văn hóa kiến trúc dân tộc

Nhà thờ Phát Diệm huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình là công trình của sự hòa hợp và hội nhập, giao thoa giữa đạo Công giáo với nền văn hóa kiến trúc của dân tộc Vi
Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường trong đời sống xưa và nay

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể Mo Mường trong đời sống xưa và nay

Di sản văn hóa Mo Mường là áng sử thi lớn phản ánh vũ trụ quan, thế giới quan, nhân sinh quan và đời sống xã hội của người Mường cổ xưa.
Thừa Thiên Huế: Phật giáo góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương, bản sắc văn hóa dân tộc

Thừa Thiên Huế: Phật giáo góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương, bản sắc văn hóa dân tộc

Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thừa Thiên Huế đã góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương, bản sắc văn hóa dân tộc..
Đồng bào Khmer tất bật chuẩn bị đón lễ Sene Đôn Ta

Đồng bào Khmer tất bật chuẩn bị đón lễ Sene Đôn Ta

Đồng bào Khmer ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang tất bật chuẩn bị đón lễ Sene Đôn Ta với tinh thần vui tươi, hạnh phúc, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Đắk Lắk tổ chức Lễ Tế Thu Nhâm Dần - năm 2022 tại đình Lạc Giao

Đắk Lắk tổ chức Lễ Tế Thu Nhâm Dần - năm 2022 tại đình Lạc Giao

Lễ Tế Thu Nhâm Dần - năm 2022 được tỉnh Đắk Lắk tổ chức nhằm tỏ lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân, các vị thần hoàng bản thổ đã ban mưa thuận gió hòa...
Thanh Hóa có 2 lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số nằm trong kế hoạch bảo tồn

Thanh Hóa có 2 lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số nằm trong kế hoạch bảo tồn

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có kế hoạch bảo tồn lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số năm 2022, tỉnh Thanh Hóa có 2 lễ hội trong số 5 lễ hội.
Nhà thờ giáo xứ Hưng Nghĩa: Tuyệt tác của kiến trúc

Nhà thờ giáo xứ Hưng Nghĩa: Tuyệt tác của kiến trúc

Khoác trên mình màu sắc cổ kính, cùng những nét hoa văn, tinh tế, tỉ mỉ, nhà thờ giáo xứ Hưng Nghĩa xứng đáng là một tuyệt tác của kiến trúc đậm chất Gothic.
Thủ tướng tham dự Hội nghị biểu dương các tổ chức tôn giáo

Thủ tướng tham dự Hội nghị biểu dương các tổ chức tôn giáo

Hội nghị Thủ tướng Chính phủ biểu dương các tổ chức tôn giáo có đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh.
Vẻ đẹp mê hoặc của thánh đường bằng đá ở Nghệ An

Vẻ đẹp mê hoặc của thánh đường bằng đá ở Nghệ An

Với niên đại trên 100 năm tuổi, thánh đường bằng đá Bảo Nham là công trình bằng đá nổi tiếng ở Nghệ An, ở đây toát lên vẻ đẹp uy nghi, huyền bí, mê hoặc...
Đắk Lắk: Phục dựng nghi lễ kết nghĩa anh em của đồng bào dân tộc M’nông

Đắk Lắk: Phục dựng nghi lễ kết nghĩa anh em của đồng bào dân tộc M’nông

Tỉnh Đắk Lắk vừa tổ chức phục dựng lễ kết nghĩa anh em của đồng bào dân tộc M’nông tại buôn Jiê Juk nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa đồng bào địa phương.
Di tích chùa Tây Phương- nét văn hoá độc đáo xứ Đoài

Di tích chùa Tây Phương- nét văn hoá độc đáo xứ Đoài

Chùa Tây Phương là sự kết hợp giữa phong cách kiến trúc truyền thống và không gian sinh cảnh tự nhiên, xứng danh với tên gọi “đệ nhất cổ tự"
Chợ phiên San Thàng: Nơi hội tụ sắc màu, văn hóa vùng cao

Chợ phiên San Thàng: Nơi hội tụ sắc màu, văn hóa vùng cao

Chợ phiên San Thàng (tỉnh Lai Châu) được biết đến là nơi hội tụ những sắc màu văn hóa lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Mông, Dao, Giáy, Lự...
Chùa Vặt Hồng, nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng lành mạnh

Chùa Vặt Hồng, nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng lành mạnh

Chùa Vặt Hồng tọa lạc trên một dải đồi thoai thoải ở trung tâm bản Vặt, xã Mường Sang (Mộc Châu), nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng lành mạnh của người dân.
Độc đáo lễ cúng thần rừng của đồng bào dân tộc Giáy ở Lai Châu

Độc đáo lễ cúng thần rừng của đồng bào dân tộc Giáy ở Lai Châu

Thần rừng được coi là vị thần thiêng liêng nhất, che chở cho dân làng, để bày tỏ lòng biết ơn, người Giáy tổ chức lễ cúng thần rừng vào ngày mùng 6/6 Âm lịch.
Lễ cầu mùa, nghi lễ quan trọng của người Nùng

Lễ cầu mùa, nghi lễ quan trọng của người Nùng

Lễ cầu mùa là nghi lễ quan trọng của người Nùng trước khi bắt đầu một vụ mùa mới, cầu mong mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Xây dựng niềm tin tôn giáo đúng đắn để đồng bào tin vào Đảng và chế độ

Xây dựng niềm tin tôn giáo đúng đắn để đồng bào tin vào Đảng và chế độ

Từ chỗ giải quyết kịp thời, hiệu quả các vụ việc lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, huyện Mường Tè đã từng bước củng cố niềm tin tôn giáo đúng đắn cho đồng bào
Nghệ An: Về làng nghề mây tre xuất ngoại

Nghệ An: Về làng nghề mây tre xuất ngoại

Có một thời nghề đan lát ở bản Diềm, xã Châu Khê, huyện Con Cuông (Nghệ An) đã suy tàn. Vậy mà hiện nay nghề truyền thống ấy đã hồi sinh, không chỉ giúp bà con bản Diềm có thêm thu nhập, mà những sản phẩm từ mây tre đan đã vượt ra khỏi “luỹ tre làng”, vươn ra xuất ngoại.
Lào Cai: Phát triển chuỗi giá trị cho cây quế

Lào Cai: Phát triển chuỗi giá trị cho cây quế

Với diện tích đứng thứ 2 toàn quốc, quế Lào Cai hiện đã xuất khẩu đến nhiều thị trường. Tuy nhiên, vẫn còn những yếu tố chưa bền vững đòi hỏi địa phương phải đẩy mạnh phát triển ngành hàng quế theo chuỗi giá trị.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động