Tái cấu trúc không gian, tạo nền móng tăng trưởng mới

Việc hợp nhất Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng không đơn thuần là điều chỉnh địa giới hành chính, mà là bước đi chiến lược nhằm tổ chức lại không gian phát triển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong cấu trúc mới, TP. Cần Thơ được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng đủ mạnh, giữ vai trò điều phối và dẫn dắt khu vực.

Sau hơn nửa năm vận hành mô hình mới, những chỉ số bứt phá chưa thể hiện rõ rệt, song nền tảng phát triển đang được thiết lập lại một cách bài bản. Thành phố đã rà soát, tích hợp gần 1.000 đồ án quy hoạch xây dựng và đô thị từ ba địa phương trước đây, tiến tới điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 trên cơ sở một không gian thống nhất.

Cách tiếp cận mới được xác định không phải “gom lại để quản lý”, mà là hợp lực để phát triển. Không gian Cần Thơ mở rộng bao gồm vùng nông nghiệp quy mô lớn, các khu công nghiệp – logistics tiềm năng và trục giao thương hướng biển. Đặc biệt, khu vực Trần Đề được quy hoạch cảng quốc tế đặc biệt, tạo cửa ngõ xuất nhập khẩu trực tiếp cho toàn vùng.

Theo định hướng nhiệm kỳ 2025 - 2030, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 10,5%/năm, hướng tới vị thế đô thị sinh thái, văn minh và hiện đại. Để đạt được mục tiêu này, TP. Cần Thơ ưu tiên chuẩn bị quỹ đất cho khu công nghệ cao, khu công nghiệp, trung tâm logistics và các hành lang kinh tế mới, tạo “dư địa” cho làn sóng đầu tư trong giai đoạn tới.

Lấy nghị quyết làm trục tư duy phát triển

Trong quá trình tái định vị vai trò trung tâm vùng, ba nghị quyết lớn của Bộ Chính trị được xem là hệ trục định hướng xuyên suốt.

Trước hết, Nghị quyết 57 về đột phá khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia đặt yêu cầu TP. Cần Thơ phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố đang chuẩn bị các điều kiện để hình thành khu công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung, thúc đẩy kinh tế số – lĩnh vực hiện chiếm khoảng 7,4% GRDP. Mục tiêu không dừng lại ở nghiên cứu mà phải đưa công nghệ vào sản xuất, dịch vụ và quản trị đô thị.

Song song đó, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân được coi là động lực trực tiếp cho tăng trưởng. Hệ thống hạ tầng mới – từ khu công nghiệp, khu đô thị đến trung tâm logistics – sẽ mở rộng không gian hoạt động cho doanh nghiệp tư nhân, khuyến khích đổi mới mô hình kinh doanh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở góc độ hội nhập, Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới mang ý nghĩa đặc biệt khi không gian thành phố đã nối dài ra biển. Khi cảng biển, logistics và các tuyến cao tốc liên vùng được hình thành, hội nhập không còn là định hướng chiến lược trên giấy, mà gắn với từng tuyến vận tải, từng lô hàng xuất khẩu nông sản của Mekong.

Thực tế, hàng loạt dự án giao thông trọng điểm đang được triển khai hoặc tái khởi động, trong đó có tuyến cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, hệ thống hạ tầng số và dịch vụ công trực tuyến. Những dự án này chưa tạo ra kết quả tức thì, nhưng đóng vai trò “đặt móng” cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định việc hợp nhất là cơ hội khắc phục tình trạng phát triển phân tán, song cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực điều phối. TP. Cần Thơ muốn giữ vai trò trung tâm phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ chất lượng cao, logistics, tài chính, thương mại và du lịch sông nước cao cấp, lấy tri thức và đổi mới sáng tạo làm động lực.

Với cộng đồng doanh nghiệp, kỳ vọng lớn nhất là một môi trường đầu tư minh bạch, quy hoạch ổn định và kết nối hạ tầng đồng bộ. Thành phố đã phát đi thông điệp rõ ràng: ưu tiên hoàn thiện nền tảng trước khi tăng tốc, tránh tư duy manh mún, cục bộ theo địa giới cũ.

Giai đoạn “lắng lại để định hình” vì thế không phải là khoảng trống phát triển, mà là bước chuẩn bị cần thiết. Từ việc tích hợp quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất, cải cách thủ tục đến xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, TP. Cần Thơ đang từng bước tái thiết vai trò trung tâm động lực của vùng.

Hợp nhất chỉ thực sự có ý nghĩa khi chuyển hóa thành sức mạnh cạnh tranh mới. Khi không gian phát triển được mở rộng, nguồn lực được phân bổ hợp lý và các trục nghị quyết được triển khai đồng bộ, Cần Thơ có cơ sở để vươn lên thành cực tăng trưởng của quốc gia, là đầu mối kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với tiểu vùng Mekong và thị trường quốc tế.

Từ nền tảng quy hoạch, hạ tầng và thể chế mới, TP. Cần Thơ đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm động lực, tạo đà bứt phá kinh tế cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn phát triển mới.