Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar

Những người dân xã Kông Lơng Khơng (huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) đang nỗ lực lưu giữ, bảo tồn và phát triển thổ cẩm truyền thống dân tộc Bahnar.
Thanh Hóa: Nghề dệt thổ cẩm truyền thống giúp đồng bào dân tộc Thái xã Lũng Niêm thoát nghèo bền vững

Cơ hội lưu giữ, bảo tồn và phát triển thổ cẩm truyền thống

Với mong muốn tìm kiếm cơ hội lưu giữ, bảo tồn và phát triển những giá trị cốt lõi của thổ cẩm truyền thống Bahnar, cuối năm 2021, chị Trần Thị Bích Ngọc (cán bộ xã Kông Lơng Khơng, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) đã quyết định đề xuất ý tưởng thực hiện Dự án “Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm Bahnar ở xã Kông Lơng Khơng”. Dự án do chị làm chủ nhiệm đã trở thành 1 trong 4 đề tài của Gia Lai được Hội đồng Anh chấp thuận tài trợ, nằm trong hợp phần “Di sản văn hóa sống” của Hội đồng Anh Việt Nam.

Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar
Nghệ nhân Đinh Thị Hiền (trái) hướng dẫn học viên dệt thổ cẩm

Chị Trần Thị Bích Ngọc chia sẻ, với 19 thành viên, dự án triển khai thực hiện 3 hoạt động chính gồm: thực hiện tư liệu hóa quy trình dệt thổ cẩm truyền thống để xây dựng giáo trình; tổ chức truyền dạy dệt thổ cẩm và phát triển sản phẩm mới dựa trên hoa văn thổ cẩm truyền thống.

“Hướng đi là làm ra những sản phẩm mẫu từ hoa văn dệt của người Bahnar, thiết kế lại trang phục truyền thống của người Bahnar tinh gọn hơn, nhưng vẫn giữ được những nét truyền thống cốt lõi của trang phục.” – Chị Ngọc nhấn mạnh.

Từ những tháng đầu năm đến nay, nhà rông truyền thống của làng Kgiang (xã Kông Lơng Khơng, huyện Kbang) đã trở thành nơi chị em phụ nữ trong làng thường xuyên lui tới học tập những bài học “vỡ lòng” của nghề dệt truyền thống. Lớp học được tổ chức một cách bài bản, dưới sự chỉ dạy, dẫn dắt của nghệ nhân Đinh Thị Hiền và Đinh Thị Lăm.

Theo chị Đinh Thị Lách - làng Kgiang, từ khi triển khai dự án, các chị em trong làng đều được học từ trồng bông, kéo sợi, nhuộm màu sợi chỉ, căng khung và thực hành dệt thổ cẩm. Bên cạnh đó, lớp còn được học thêm cách phát triển những dải hoa văn truyền thống để thiết kế nên những sản phẩm mới có tính ứng dụng cao hơn.

Nghệ nhân Đinh Thị Hiền bày tỏ : “Những nghệ nhân như chúng tôi rất vui khi có cơ hội truyền dạy cho thế hệ trẻ về nghề dệt thổ cẩm truyền thống, chúng tôi cố gắng truyền đạt hết kinh nghiệm của mình, hướng dẫn cho chị em phụ nữ những kỹ thuật cơ bản để họ thấy rằng thổ cẩm Bahnar đẹp đến thế nào”, bà Hiền nói và cho biết thêm các nghệ nhân sẽ hướng dẫn thêm cho bà còn ứng dụng các loại sợi công nghiệp vào dệt thổ cẩm để có thể tạo ra những trang phục mới dựa trên hoa văn thổ cẩm của Bahnar, hướng đến đưa các sản phẩm dệt thổ cẩm trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, tạo nguồn thu nhập ổn định cho dân làng sau này.

Thổ cẩm Bahnar bước chuyển mình

Sau 5 tháng triển khai, dự án “Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm Bahnar ở xã Kông Lơng Khơng” đã hoàn thành và bước đầu mang lại nhiều niềm vui, hi vọng cho đồng bào Bahnar tại địa phương với nghề dệt thổ cẩm truyền thống.

Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar
Chị Trần Thị Bích Ngọc (thứ 4, từ phải sang) trao đổi các làm mới các sản phẩm thổ cầm truyền thống cùng các nghệ nhân

Là thành viên tham gia thực hiện dự án và chủ biên của giáo trình “Dệt thổ cẩm Bahnar”, Tiến sĩ Vũ Huyền Trang, Giảng viên chuyên ngành Thiết kế-Thời trang, Đại học Công nghiệp Hà Nội cho biết, Giáo trình “Dệt thổ cẩm Bahnar” ra mắt gồm 23 bài học cơ bản có thể được xem là “sản phẩm” đầu tiên của dự án.

Tại buổi tổng kết, nhóm thực hiện dự án đã cho ra mắt 15 mẫu váy và 2 mẫu áo dài là sản phẩm cách tân dựa trên hoa văn thổ cẩm truyền thống, với mức giá chỉ từ 300 đến 400 ngàn đồng/bộ. Cùng với đó là một số phụ kiện thời trang như dải cột tóc, dây đeo tay thổ cẩm…với hình thức bắt mắt.

Các thiết kế mới sử dụng chất liệu co giãn thoải mái, phù hợp với hoạt động hàng ngày nhưng vẫn giữ nguyên phom dáng truyền thống và vẻ đẹp của các mảng dệt thổ cẩm. Điều này sẽ giúp cho các sản phẩm dễ dàng tiếp cận thị trường và không quá kén chọn đối tượng sử dụng dạng trang phục thời trang này.

“Với các bà các mẹ thì mình giữ nguyên tính truyền thống đó là màu đen của nền. Đối với các chị em muốn tạo ra cái mới nên mình đưa ra các phương án là màu xanh chàm, đỏ, vàng đất. Mình cũng đã cách tân áo dài truyền thống của người Kinh để đưa họa tiết dân tộc của người Bahnar vào trong đó, đây là sản phẩm đã có sự giao lưu văn hóa với trang phục của người Kinh.” - Tiến sĩ Vũ Huyền Trang nói.

Còn Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vân - Cố vấn các dự án tại Gia Lai của Hội đồng Anh, Nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Gia Lai khẳng định, việc thực hiện thành công dự án đã giúp bảo tồn nghề dệt truyền thống của người Bahnar và trở thành một sản phẩm có thể mặc hàng ngày với giá thành thấp, qua sự kết hợp các dải hoa văn truyền thống với những chất liệu vải thông thường có ngoài thị trường.

“Bên cạnh đó, những thiết kế mới với điểm nhấn là những dải họa tiết, hoa văn thổ cẩm Bahnar chính là sản phẩm của bàn tay, khối óc và tấm lòng của toàn bộ nhóm thực hiện dự án và điều này đã có hiệu quả lớn trong việc kích thích những nghệ nhân dệt sáng tạo hơn trong công việc.” – Tiến sĩ Vân nói thêm.

Theo chị Trần Thị Bích Ngọc - Chủ nhiệm dự án, để thổ cẩm Bahnar trở thành sinh kế mang lại giá trị thiết thực và phát huy hiệu quả dài lâu, bên cạnh đòi hỏi sự sáng tạo của nhóm thực hiện dự án mà rất cần sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, của ngành văn hóa cùng sự nỗ lực của chính đồng bào Bahnar trong gìn giữ vẻ đẹp truyền thống thổ cẩm dân tộc mình.

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiến tới thành lập câu lạc bộ hoặc hợp tác xã phát triển nghề dệt, tạo ra nhiều mẫu trang phục mang bản sắc của người Bahnar, từ người lớn đến trẻ em cũng như phụ nữ đều có thể sử dụng các sản phẩm có giá trị truyền thống của dân tộc mình, lan tỏa để phát triển nghề dệt hơn nữa. Ngoài ra, từ hoa văn họa tiết của người Bahnar sẽ phát triển, tạo ra các sản phẩm lưu niệm phục vụ du lịch như túi xách, vòng đeo tay, đem lại kinh tế cho gia đình; cũng như tiếp tục bảo tồn giá trị của nghề dệt tại nơi đây.” – Chị Ngọc kỳ vọng.

Giữa đời sống hiện đại có sự du nhập của nhiều nền văn hóa, việc làm mới những sản phẩm truyền thống có thể coi là một bước chuyển mình cho phù hợp với xu thế. Tuy nhiên, để bước chuyển mình phát huy hiệu quả dài lâu và mang lại giá trị thiết thực thì việc đi tìm hướng đi mới cho thổ cẩm Bahnar sẽ còn nhiều thách thức.

Phúc Lâm

Tin mới nhất

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Già làng A Khẻo bồi hồi: “Nhớ lại ngày ấy mà lòng quặn lại. May mà từ khi có cây cao su, có thằng A Xem, dân làng đã đi theo nó, nghe theo lời của Đảng”.
Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

“Giữ hồn” văn hoá, các nghệ nhân người dân tộc Bahnar dành cả cuộc đời cho việc sưu tầm, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân gian dân tộc mình.

Tin cùng chuyên mục

Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tỉnh Hà Giang cần chú trọng lan tỏa, nhân rộng những tấm gương điển hình trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tích cực tham gia tuyên truyền, vận động, 1.983 người có uy tín tỉnh Hà Giang đang phát huy hiệu quả vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân.
Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Hội nghị biểu dương người tốt, việc tốt trong đồng bào Công giáo tỉnh Thanh Hóa đã biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước
H

H'Hen Niê bất ngờ được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018

H'Hen Niê vừa được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018 (Hoa hậu Hoàn vũ). Điều nay đang gây chú ý bới H'Hen Niê có màn đăng quang lần hai sau hơn 4 năm.
Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Gia Lai đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng tỉnh.
Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh, cô gái người dân tộc Thái, Giám đốc cơ sở sản xuất cao xương ngựa bạch - Bạch Vương Vũ là một doanh nhân uy tín và nhân ái trên vùng quê Tây Bắc.
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Tiếp nối truyền thống tốt đẹp, các thế hệ doanh nhân thời đại Hồ Chí Minh vẫn đang tiếp tục phấn đấu, lan toả tâm thế Việt vì một Việt Nam hùng cường
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Với ý chí quật cường, lòng tự tôn dân tộc, doanh nhân Việt Nam dù ở bất kỳ giai đoạn nào cũng đều thể hiện trách nhiệm và tình yêu với đất nước.
Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Những nỗ lực không mệt mỏi của chị Nguyễn Thị Hoan đã đưa đặc sản miến dong Na rì của tỉnh Bắc Kạn xuất khẩu thành công sang thị trường Cộng hoà Séc.
Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Hơn 6 năm làm trưởng thôn, anh Hoàng Văn Ngân, trưởng thôn Thán Phún (xã Bắc Sơn, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) đã song hành cùng sự phát triển của địa phương.
Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi

Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi

Từ chỗ tự cung tự cấp, dưới sự gồng gánh của chị Mùa Y Gánh, thổ cẩm Pà Cò đã trở thành hàng hoá, đem lại thu nhập, cải thiện sinh kế cho bà con nơi đây.
Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Với tư duy sắc nét, dám nghĩ dám làm, chị Lý Thị Ninh đã đưa sản phẩm thổ cẩm Chế Cu Nha truyền thống của bà con dân tộc H’Mông Hoa ra thị trường.
Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng ở Tây Nguyên là “cầu nối” giữa cấp ủy, chính quyền với bà con buôn làng.Sau những chuyến ra Trường Sa, nhiều già làng trở về đã đưa biển lên… núi!
Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Góp một cây là có rừng, trồng một cây là có rừng, nhưng với người Mông ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An hôm nay, trồng cây không chỉ để gây rừng.
Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty Cao su Mang Yang chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Ðảng trong doanh nghiệp.
Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Bàn tay khéo léo "biến" những thân tre nứa thành nhà rông siêu nhỏ hay chiếc gùi độc đáo đã giúp lão ông Đinh Nhiêu (người Banah) thu nhập tiền triệu mỗi ngày.
Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Cô gái dân tộc mường Nguyễn Thị Thu Hoa đã mạnh dạn, vượt bao khó khăn, tìm hướng làm giàu từ thịt chua - đặc sản của miền đất Tổ Phú Thọ.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Thực hiện Chỉ thị số 572-CT/QUTW, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang đã cố gắng không ngừng để tạo nên những đổi thay mạnh mẽ cho đồng bào ở khu vực biên giới.
Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa

Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa

Từ những thanh tre, nứa và đôi tay khéo léo, các nghệ nhân Jrai (Gia Lai) đã tạo ra nhiều loại nhạc cụ dân tộc độc đáo, âm vang khắp những bản làng Tây Nguyên.
Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Quỹ Toyota Việt Nam đã bàn giao điểm trường vùng cao Lũng Lâu, thuộc trường Tiểu học và Trung học cơ sở Vần Dính tại huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Xem thêm

Đọc nhiều

Mobile VerionPhiên bản di động