Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi

Từ chỗ tự cung tự cấp, dưới sự gồng gánh của chị Mùa Y Gánh, thổ cẩm Pà Cò đã trở thành hàng hoá, đem lại thu nhập, cải thiện sinh kế cho bà con nơi đây.
Sắc màu thổ cẩm Lâm Bình Thổ cẩm luôn đồng hành cùng đồng bào Tày

Tôi được biết chị Mùa Y Gánh qua các hội chợ hàng thủ công truyền thống do Công ty CP Doanh nghiệp xã hội (Craft Link) tổ chức. Dáng người nhỏ bé, tiếng phổ thông trôi chảy, chị Gánh tự tin giới thiệu về sản phẩm thổ cẩm truyền thống của người H’mong xanh tại xã Pà Cò (huyện Mai Châu, tỉnh Hoà Bình).

Chị gây ấn tượng với người nghe bằng nụ cười tự tin, luôn rạng rỡ trên khuôn mặt đã hằn vết thời gian. Sau khi nghe chị kể, tôi không khỏi thán phục sự kiên trì, dẻo dai của người phụ nữ ấy khi đã hơn 20 năm bền bỉ đưa sản phẩm thổ cẩm của bà con nơi đây từ chỗ chỉ tự cung tự cấp trở thành hàng hoá đem lại thu nhập ổn định. Quan trọng hơn, chị đã làm thay đổi nhận thức và nội lực của người phụ nữ H’mong xanh, giúp các chị nói được tiếng phổ thông, tự tin giao tiếp, có thu nhập và có quyền tự quyết trong gia đình.

Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi
Chị Mùa Y Gánh tự tin giới thiệu về sản phẩm thổ cẩm truyền thống của người H’mong xanh

Đáp lại sự thán phục của tôi, chị nhẹ nhàng nói: Thổ cẩm là nghề truyền thống của bà con dân tộc thiểu số H’mong xanh ở Pà Cò, những kỹ năng trong nghề được truyền từ đời này qua đời khác. Điểm độc đáo nhất, làm nên bản sắc thổ cẩm Pà Cò chính là nghệ thuật vẽ sáp ong. Người phụ nữ H’mong xanh dùng “đá tràng tà” (bút làm từ cán gỗ có gắn lá đồng nhỏ) chấm vào sáp ong và vẽ hoa văn mô phỏng hình mặt trời, mâm cơm gia đình… lên tấm vải.

Đang say xưa giải thích cho tôi về kỹ năng vẽ sáp ong, chị Gánh chợt hào hứng: “Lớp trẻ Pà Cò bây giờ giỏi lắm, học mẫu và làm sản phẩm mới nhanh lắm, không chậm như các chị ngày xưa”. Và rồi câu chuyện của chị lại trôi về ký ức của những ngày gian khó.

Rằng, năm 1996, Chính phủ kiên quyết dẹp điểm nóng thuốc phiện nhằm đem lại bình yên cho người dân Pà Cò. Thời điểm đó, như lời chị Gánh, cuộc sống của người dân nơi đây chơi vơi, không có thu nhập, đủ ăn, đủ mặc trở thành xa xỉ.

Cũng thời điểm đó, để tạo sinh kế, cải thiện cuộc sống cho người phụ nữ dân tộc H’mong xanh, Tổ chức phi Chính phủ Oxfam Quebech đã thực hiện Dự án “Phát triển kinh tế phụ nữ” ở Pà Cò. Khi đó, với vị trí Phó Chủ tịch Hội phụ nữ xã, đằng đẵng 3 năm trời chị Gánh đồng hành cùng cán bộ dự án, ban ngày lên nương rẫy, ban đêm địu con nhỏ đi từng nhà vận động các bà, các chị tham gia tổ sản xuất. Sau bao công sức kiên trì vận động, Nhóm sản xuất thổ cẩm Pà Cò gồm 50 người đã dần hình thành.

Theo lời chị Gánh, vận động được chị em tham gia đã khó, giữ chân các chị ở lại nhóm sản xuất còn khó hơn gấp nhiều lần. Bởi làm thổ cẩm thì ai cũng biết nhưng để làm những hoạ tiết mới, sản phẩm mới khác với những chiếc váy, tấm khăn quen thuộc của các chị là rất khó.

Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi
Trở thành sản phẩm hàng hoá thổ cẩm mang lại sinh kế cho bà con dân tộc thiểu số tại Pà Cò

Thu nhập ban đầu từ làm thổ cẩm cũng chậm và thấp, không ít chị em trong nhóm đã không đủ kiên trì và rời khỏi nhóm sản xuất. “Cứ ai bỏ nhóm, chị với cán bộ dự án lại đến thuyết phục, thậm chí mời cả ông chủ tịch xã đến vận động đưa trở lại” - chị Gánh cười kể lại. Cuối cùng, chị phải đứng ra cam kết, thu gom sản phẩm của bà con làm ra, lặn lội mang đi tiêu thụ, nhóm sản xuất mới dần đứng vững.

Không buông xuôi trước hoàn cảnh khó khăn, đôi vai nhỏ bé của người phụ nữ H’mong xanh này đã gánh vác cả một nhóm sản xuất đi qua bao thăng trầm, vất vả. Nhóm sản xuất của chị giờ đã có tiếng trên hệ thống tiêu thụ của Craftlink cũng như các cửa hàng bán đồ lưu niệm tại một số thành phố lớn như: Hà Nội, Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế… Thu nhập của các chị em trong nhóm cũng rất đáng nể khi lên tới 5-7 triệu đồng mỗi tháng.

Thấy tôi khá bất ngờ về thu nhập của các chị em trong nhóm sản xuất, chị Gánh vui vẻ nói: Chị em Pà Cò giờ không phải tự mang hàng đi các tỉnh bán nữa. Ngoài đơn đặt hàng của Craftlink, có rất nhiều cửa hàng lưu niệm, thậm chí là khách đặt hàng xuất khẩu cũng lên tận nơi xem hàng, đặt mẫu nên các chị em có nhiều lựa chọn cũng như cho thu nhập cao hơn.

Tuy nhiên, trong nhóm sản xuất hiện nay vẫn sử dụng máy khâu đạp chân thủ công, các chị em phải thay phiên nhau sử dụng. Trường hợp máy hỏng, phải khâu bằng tay, tốc độ rất chậm, thậm chí nhóm đã từng phải hoãn thời gian giao hàng. “Tôi mong sao các tổ chức hỗ trợ cho nhóm sản xuất thêm một số máy khâu, giúp các chị em làm hàng nhanh hơn, đỡ vất vả hơn và cho thu nhập cao hơn” - chị Gánh tâm tư.

Ước mong của chị Gánh thật giản dị, tôi mong điều đó sớm trở thành sự thật. Nhìn các mẹ, các chị trong nhóm sản xuất quây quần, người thoăn thoắt vẽ sáp ong, người thêu các đường nét tinh xảo, miệng nói cười rôm rả, tôi chợt nhớ tới lời của bà Trần Thị Tuyết Lan - Tổng giám đốc Craftlink: Sau hơn 20 năm đồng hành, điều ấn tượng và mong mỏi nhất với tôi chính là bình đẳng giới và sự thay đổi trong chính nội lực của người phụ nữ nơi đây. Thay vì sống lẫm lũi, qua giao tiếp với xã hội bên ngoài, nhóm phụ nữ H’mong xanh đã tự tin thể hiện mong muốn của mình. Tạo ra thu nhập cũng giúp các chị có vai trò và tiếng nói hơn trong gia đình, xã hội.

Hải Linh

Tin mới nhất

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Già làng A Khẻo bồi hồi: “Nhớ lại ngày ấy mà lòng quặn lại. May mà từ khi có cây cao su, có thằng A Xem, dân làng đã đi theo nó, nghe theo lời của Đảng”.
Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

“Giữ hồn” văn hoá, các nghệ nhân người dân tộc Bahnar dành cả cuộc đời cho việc sưu tầm, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân gian dân tộc mình.
Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar

Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar

Những người dân xã Kông Lơng Khơng (huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) đang nỗ lực lưu giữ, bảo tồn và phát triển thổ cẩm truyền thống dân tộc Bahnar.
Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tỉnh Hà Giang cần chú trọng lan tỏa, nhân rộng những tấm gương điển hình trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tích cực tham gia tuyên truyền, vận động, 1.983 người có uy tín tỉnh Hà Giang đang phát huy hiệu quả vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân.

Tin cùng chuyên mục

Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Hội nghị biểu dương người tốt, việc tốt trong đồng bào Công giáo tỉnh Thanh Hóa đã biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước
H

H'Hen Niê bất ngờ được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018

H'Hen Niê vừa được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018 (Hoa hậu Hoàn vũ). Điều nay đang gây chú ý bới H'Hen Niê có màn đăng quang lần hai sau hơn 4 năm.
Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Gia Lai đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng tỉnh.
Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh, cô gái người dân tộc Thái, Giám đốc cơ sở sản xuất cao xương ngựa bạch - Bạch Vương Vũ là một doanh nhân uy tín và nhân ái trên vùng quê Tây Bắc.
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Tiếp nối truyền thống tốt đẹp, các thế hệ doanh nhân thời đại Hồ Chí Minh vẫn đang tiếp tục phấn đấu, lan toả tâm thế Việt vì một Việt Nam hùng cường
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Với ý chí quật cường, lòng tự tôn dân tộc, doanh nhân Việt Nam dù ở bất kỳ giai đoạn nào cũng đều thể hiện trách nhiệm và tình yêu với đất nước.
Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Những nỗ lực không mệt mỏi của chị Nguyễn Thị Hoan đã đưa đặc sản miến dong Na rì của tỉnh Bắc Kạn xuất khẩu thành công sang thị trường Cộng hoà Séc.
Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Hơn 6 năm làm trưởng thôn, anh Hoàng Văn Ngân, trưởng thôn Thán Phún (xã Bắc Sơn, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) đã song hành cùng sự phát triển của địa phương.
Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Với tư duy sắc nét, dám nghĩ dám làm, chị Lý Thị Ninh đã đưa sản phẩm thổ cẩm Chế Cu Nha truyền thống của bà con dân tộc H’Mông Hoa ra thị trường.
Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng ở Tây Nguyên là “cầu nối” giữa cấp ủy, chính quyền với bà con buôn làng.Sau những chuyến ra Trường Sa, nhiều già làng trở về đã đưa biển lên… núi!
Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Góp một cây là có rừng, trồng một cây là có rừng, nhưng với người Mông ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An hôm nay, trồng cây không chỉ để gây rừng.
Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty Cao su Mang Yang chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Ðảng trong doanh nghiệp.
Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Bàn tay khéo léo "biến" những thân tre nứa thành nhà rông siêu nhỏ hay chiếc gùi độc đáo đã giúp lão ông Đinh Nhiêu (người Banah) thu nhập tiền triệu mỗi ngày.
Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Cô gái dân tộc mường Nguyễn Thị Thu Hoa đã mạnh dạn, vượt bao khó khăn, tìm hướng làm giàu từ thịt chua - đặc sản của miền đất Tổ Phú Thọ.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Thực hiện Chỉ thị số 572-CT/QUTW, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang đã cố gắng không ngừng để tạo nên những đổi thay mạnh mẽ cho đồng bào ở khu vực biên giới.
Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa

Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa

Từ những thanh tre, nứa và đôi tay khéo léo, các nghệ nhân Jrai (Gia Lai) đã tạo ra nhiều loại nhạc cụ dân tộc độc đáo, âm vang khắp những bản làng Tây Nguyên.
Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Quỹ Toyota Việt Nam đã bàn giao điểm trường vùng cao Lũng Lâu, thuộc trường Tiểu học và Trung học cơ sở Vần Dính tại huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Đắk Nông: Người M’nông giữ rừng cộng đồng

Đắk Nông: Người M’nông giữ rừng cộng đồng

Năm 2013, hơn 335ha rừng tại tiểu khu 1649 được giao cho cộng đồng bon R’Bút, xã Quảng Sơn, (huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông) quản lý, bảo vệ.
Gặp người sưu tầm cổ vật mang nhiều giá trị văn hóa dân tộc

Gặp người sưu tầm cổ vật mang nhiều giá trị văn hóa dân tộc

Tôi có dịp gặp ông Nguyễn Hữu Ngôn (SN 1961) ở thị trấn Bút Sơn, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, người có hơn 30 năm theo đuổi niềm đam mê sưu tầm cổ vật.
Xem thêm

Đọc nhiều

Mobile VerionPhiên bản di động