Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa

Từ những thanh tre, nứa và đôi tay khéo léo, các nghệ nhân Jrai (Gia Lai) đã tạo ra nhiều loại nhạc cụ dân tộc độc đáo, âm vang khắp những bản làng Tây Nguyên.
Đắk Nông: Phát triển du lịch gắn với bảo tồn giá trị văn hóa

Nghệ nhân Jrai giữ hồn văn hóa dân tộc qua những nhạc cụ truyền thống

Đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, các nhạc cụ làm từ tre, nứa, đá... đóng một vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần. Đây còn là những công cụ để kết nối với thần linh trong dịp lễ hội.

Với sứ mệnh lưu giữ lại những nét văn hóa độc đáo của Tây Nguyên, các nghệ nhân người Jrai ở tỉnh Gia Lai đã khéo léo chế tác ra nhiều nhạc cụ dân tộc nổi tiếng như: đàn T'rưng, đàn Goong, đàn Ting ning,…

Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa
Nghệ nhân Rơ Châm Tih chế tác đàn Goong

Nghệ nhân Rơ Châm Tih (trú làng Jút, xã Ia Dêr, huyện Ia Grai) và bạn đồng hành Ksor Joan (ở làng Chuet 2, phường Thắng Lợi, TP Pleiku) là những nghệ nhân có tiếng trong nghề chế tác các loại đàn dân tộc. Hai ông đã dành cả cuộc đời mình để sáng tạo ra hàng chục nhạc cụ dân tộc chất lượng và được nhiều người trong, ngoài nước yêu thích.

Nghệ nhân Rơ Châm Tih cho biết từ thuở nhỏ, ông đã đam mê tiếng đàn, các nhạc cụ cổ truyền của đồng bào Jrai. Tâm hồn trẻ thơ của Rơ Châm Tih luôn bay bổng theo giai điệu thánh thót của những tiếng đàn trong mùa lễ hội.

Nghệ nhân Rơ Châm Tih vừa tạo ra nhạc cụ và chơi được rất nhiều các loại nhạc cụ. Tiếng đàn, sáo cổ truyền do ông tạo ra luôn thu hút niềm đam mê của các thanh niên trong làng. Nhiều người tìm đến học cách làm và chơi nhạc cụ dân tộc đều được ông nhận lời và giúp đỡ.

"Tôi may mắn được học cách làm nhạc cụ từ một nghệ nhân mù ở làng. Ông ấy tuy khiếm khuyết về đôi mắt nhưng rất tài giỏi về nghề đan lát và đánh đàn Ting Ning điêu luyện. Mỗi lần qua nhà ông ấy, tôi đều học theo từng chi tiết nhỏ. Khi lớn lên, tôi đã biết chơi và làm ra cây đàn Ting Ning", ông Tih chia sẻ.

Để làm ra cây đàn đẹp, âm thanh đạt chuẩn thì không đơn giản. Ông Ksor Joan (trú làng Jút, xã Ia Dêr, huyện Ia Grai) cho biết, ngày xưa, người già làm một cây đàn T'rưng phải mất cả tháng trời mới xong. Tre phải ngâm dưới bùn ao đến 3 năm mới có thể mang lên để làm đàn. Giờ những công đoạn đó đơn giản hơn. Tre chặt về phơi nắng 3 tháng, rồi đem luộc, sau đó lại đem sấy trên dàn bếp.

Sau công đoạn ấy, những đoạn tre thẳng nhất, già và vàng nhất mới được đem làm đàn. Một cây đàn T'rưng làm chỉ trong một ngày là xong nhưng nguyên liệu để làm nó phải chuẩn bị trước hơn 4 tháng.

Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa
Những nghệ nhân Jrai vẫn miệt mài giữa hồn văn hóa dân tộc qua những nhạc cụ dân tộc

Cũng theo ông Ksor Joan, người nghệ nhân phải luôn tỉ mỉ đến từng chi tiết của mỗi nhạc cụ xuất xưởng, đặc biệt là chọn nguyên liệu tre, nứa. Mỗi lần đi chặt tre, nứa là đi gần cả hàng trăm cây số. Nứa là phải chọn cây thẳng, từ 3 năm tuổi trở lên, thân không bị sâu, không bị nứt, không quá non, cũng đừng quá già.

“Sau khi chặt về, nguyên liệu phải phơi cả tháng trong ánh nắng vừa phải. Sáng phơi, chiều đem vào kẻo cây bị ngấm sương, không còn tốt và âm không được hay. Cây cũng phải phơi theo chiều thẳng đứng, dựng cách nhau ra”, ông Ksor Joan cho hay.

Mong đời sau gìn giữ

Qua đôi bàn tay tài hoa của hai người nghệ nhân này, rất nhiều cây đàn đã được làm ra. Không ít người trong và ngoài nước khi nghe tiếng những nghệ nhân đều tìm đến để mua về nhà trưng bày hoặc tập luyện.

"Trong một chương trình đêm nhạc ở TP Pleiku năm ngoái, tôi đã được một giảng viên của một trường Đại học ở TP Hà Nội đặt mua 5 bộ đàn T'rưng cỡ đại với giá 3,5 triệu đồng/bộ. Một số trường đào tạo âm nhạc và sinh viên đang theo học chuyên ngành nhạc dân tộc cũng thường xuyên đặt hàng, chủ yếu là đàn T'rưng. Vài năm trước, tôi cũng được nhiều du khách, người yêu âm nhạc từ ngoài nước như Hàn Quốc, Nhật Bản… đặt mua 2-3 bộ nhạc cụ", ông Rơ Chăm Tih cho biết thêm.

Hiện tại, giá các nhạc cụ từ 250.000 - 4.000.000 đồng/bộ. Trong đó, đàn Trưng Lắc là đắt nhất, hơn 4 triệu đồng, còn đàn T'rưng ba giàn có giá bán 1,5 triệu đồng. Riêng tiền làm vật liệu của 2 loại đàn này đã lên đến 500.000 -1.000.000 đồng.

Không chỉ xuất khẩu nhạc cụ ra thế giới, nghệ nhân Rơ Châm Tih thường xuyên góp mặt trong đoàn nghệ thuật của Việt Nam đến nhiều nước biểu diễn như: Úc, Phần Lan, Campuchia, Vương quốc Anh…

Những nghệ nhân Jrai với sứ mệnh tạo ra nhạc cụ dân tộc làm từ tre, nứa
Những nhạc cụ dân tộc do các nghệ nhân Jrai chế tác không chỉ lưu hành trong nước mà nhiều sản phẩm còn "xuất ngoại"

Bên cạnh đó, mong muốn lớn nhất của những người nghệ nhân này là con cháu đời sau sẽ tiếp tục giữ được nghề làm nhạc cụ dân tộc. Với những người có niềm yêu thích với nhạc cụ dân tộc, khi đến với những nghệ nhân này, họ đều sẵn lòng chỉ dạy để lưu giữ nét đẹp văn hóa này.

Hiện ông Rơ Châm Tih và ông Ksor Joan đã thành lập Hợp tác xã nhạc cụ ở TP Pleiku. Ông cũng thuê nhiều người có tay nghề tới HTX làm. Nhờ vậy, HTX đã tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động thất nghiệp. Nhạc cụ của hai ông được nhiều người biết đến bởi sự độc đáo, đa dạng, chất lượng từ mẫu mã đến âm thanh.

“Cuộc sống càng hiện đại, giới trẻ không còn mặn mà tới việc sản xuất nhạc cụ, hàng loạt người từ bỏ nên tương lai, chúng tôi cũng muốn mở lớp dạy nghề cho học sinh, người đam mê nhạc cụ trên địa bàn tỉnh”, Ông Rơ Châm Tih bày tỏ.

Vũ Lê

Tin mới nhất

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Người dắt buôn làng đi ra con đường sáng

Già làng A Khẻo bồi hồi: “Nhớ lại ngày ấy mà lòng quặn lại. May mà từ khi có cây cao su, có thằng A Xem, dân làng đã đi theo nó, nghe theo lời của Đảng”.
Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

Những người "giữ hồn" văn hóa dân tộc Bahnar

“Giữ hồn” văn hoá, các nghệ nhân người dân tộc Bahnar dành cả cuộc đời cho việc sưu tầm, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân gian dân tộc mình.
Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar

Gia Lai: Bảo tồn và phát triển dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar

Những người dân xã Kông Lơng Khơng (huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) đang nỗ lực lưu giữ, bảo tồn và phát triển thổ cẩm truyền thống dân tộc Bahnar.
Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Đồng bào dân tộc thiểu số Hà Giang “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tỉnh Hà Giang cần chú trọng lan tỏa, nhân rộng những tấm gương điển hình trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tỉnh Hà Giang: Người có uy tín phát huy hiệu quả vai trò cầu nối

Tích cực tham gia tuyên truyền, vận động, 1.983 người có uy tín tỉnh Hà Giang đang phát huy hiệu quả vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân.

Tin cùng chuyên mục

Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Thanh Hóa: Biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước

Hội nghị biểu dương người tốt, việc tốt trong đồng bào Công giáo tỉnh Thanh Hóa đã biểu dương 100 đồng bào Công giáo tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước
H

H'Hen Niê bất ngờ được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018

H'Hen Niê vừa được xác nhận là Á hậu 3 Miss Universe 2018 (Hoa hậu Hoàn vũ). Điều nay đang gây chú ý bới H'Hen Niê có màn đăng quang lần hai sau hơn 4 năm.
Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Vai trò người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Gia Lai

Người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Gia Lai đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng tỉnh.
Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh - cô gái Thái giỏi giang, giàu nhân ái

Lù Thị Tỉnh, cô gái người dân tộc Thái, Giám đốc cơ sở sản xuất cao xương ngựa bạch - Bạch Vương Vũ là một doanh nhân uy tín và nhân ái trên vùng quê Tây Bắc.
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt- Bài 2: Vì một Việt Nam hùng cường

Tiếp nối truyền thống tốt đẹp, các thế hệ doanh nhân thời đại Hồ Chí Minh vẫn đang tiếp tục phấn đấu, lan toả tâm thế Việt vì một Việt Nam hùng cường
Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt: Hành trình lan toả tâm thế Việt - ​​​​​​​Bài 1: Những doanh nhân vì nước phụng sự

Với ý chí quật cường, lòng tự tôn dân tộc, doanh nhân Việt Nam dù ở bất kỳ giai đoạn nào cũng đều thể hiện trách nhiệm và tình yêu với đất nước.
Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Gặp người đưa miến dong Na Rì của tỉnh Bắc Kạn xuất ngoại

Những nỗ lực không mệt mỏi của chị Nguyễn Thị Hoan đã đưa đặc sản miến dong Na rì của tỉnh Bắc Kạn xuất khẩu thành công sang thị trường Cộng hoà Séc.
Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Người khơi khát vọng dưới ngọn cờ Đảng nơi biên cương

Hơn 6 năm làm trưởng thôn, anh Hoàng Văn Ngân, trưởng thôn Thán Phún (xã Bắc Sơn, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh) đã song hành cùng sự phát triển của địa phương.
Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi

Mùa Y Gánh- Người đưa thổ cẩm Pà Cò xuống núi

Từ chỗ tự cung tự cấp, dưới sự gồng gánh của chị Mùa Y Gánh, thổ cẩm Pà Cò đã trở thành hàng hoá, đem lại thu nhập, cải thiện sinh kế cho bà con nơi đây.
Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Lý Thị Ninh - người đưa thổ cẩm Chế Cu Nha đi xa

Với tư duy sắc nét, dám nghĩ dám làm, chị Lý Thị Ninh đã đưa sản phẩm thổ cẩm Chế Cu Nha truyền thống của bà con dân tộc H’Mông Hoa ra thị trường.
Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng Tây Nguyên đưa Trường Sa lên…núi!

Già làng ở Tây Nguyên là “cầu nối” giữa cấp ủy, chính quyền với bà con buôn làng.Sau những chuyến ra Trường Sa, nhiều già làng trở về đã đưa biển lên… núi!
Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Kỳ 1: Chuyện trồng rừng của người Mông ở Nghệ An

Góp một cây là có rừng, trồng một cây là có rừng, nhưng với người Mông ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An hôm nay, trồng cây không chỉ để gây rừng.
Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty cao su Mang Yang: Điểm sáng và hiệu quả từ công tác lãnh đạo toàn diện

Đảng bộ Công ty Cao su Mang Yang chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo, khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Ðảng trong doanh nghiệp.
Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Làm nhà rông siêu nhỏ, lão ông người Ba Na kiếm bạc triệu

Bàn tay khéo léo "biến" những thân tre nứa thành nhà rông siêu nhỏ hay chiếc gùi độc đáo đã giúp lão ông Đinh Nhiêu (người Banah) thu nhập tiền triệu mỗi ngày.
Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Nguyễn Thị Thu Hoa – cô gái 9x nâng tầm sản vật quê hương

Cô gái dân tộc mường Nguyễn Thị Thu Hoa đã mạnh dạn, vượt bao khó khăn, tìm hướng làm giàu từ thịt chua - đặc sản của miền đất Tổ Phú Thọ.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang: Hành trình 10 năm giúp đồng bào vượt khó

Thực hiện Chỉ thị số 572-CT/QUTW, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang đã cố gắng không ngừng để tạo nên những đổi thay mạnh mẽ cho đồng bào ở khu vực biên giới.
Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Mang ánh sáng tri thức đến vùng cao Lũng Lâu, tỉnh Cao Bằng

Quỹ Toyota Việt Nam đã bàn giao điểm trường vùng cao Lũng Lâu, thuộc trường Tiểu học và Trung học cơ sở Vần Dính tại huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Đắk Nông: Người M’nông giữ rừng cộng đồng

Đắk Nông: Người M’nông giữ rừng cộng đồng

Năm 2013, hơn 335ha rừng tại tiểu khu 1649 được giao cho cộng đồng bon R’Bút, xã Quảng Sơn, (huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông) quản lý, bảo vệ.
Gặp người sưu tầm cổ vật mang nhiều giá trị văn hóa dân tộc

Gặp người sưu tầm cổ vật mang nhiều giá trị văn hóa dân tộc

Tôi có dịp gặp ông Nguyễn Hữu Ngôn (SN 1961) ở thị trấn Bút Sơn, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, người có hơn 30 năm theo đuổi niềm đam mê sưu tầm cổ vật.
Xem thêm

Đọc nhiều

Mobile VerionPhiên bản di động