Phát triển thị trường vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Còn nhiều rào cản

Dù chỉ chiếm chưa đến 15% dân số cả nước nhưng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) có khoảng 60% là hộ nghèo đói và sống rải rác ở những nơi khó khăn trên cả nước. Nguyên nhân của sự yếu kém này ngoài điều kiện khách quan về tự nhiên còn có vấn đề quan trọng là thương mại chưa phát huy được vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội.
Giải pháp phát triển thị trường miền núi, biên giới

Sự vào cuộc của khoa học và công nghệ

Để giải quyết những khó khăn cố hữu ở vùng DTTS&MN như thiếu đất sản xuất, nguồn vốn sản xuất thiếu, trình độ dân trí thấp… thời gian qua, Ðảng, Nhà nước, nhiều bộ ngành có những chính sách ưu tiên để bảo đảm phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng DTTS&MN, trong đó ứng dụng chuyển giao khoa học và công nghệ (KH&CN) được đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu.

Phát triển thị trường vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Còn nhiều rào cản
Thương mại miền núi còn khoảng cách quá lớn so với miền xuôi

Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã chủ động tham mưu cho Chính phủ triển khai các chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ KH&CN, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn miền núi. Các dự án thuộc Chương trình KH&CN nông thôn miền núi có công nghệ tiên tiến, phù hợp, xây dựng được những mô hình ứng dụng KH&CN hiệu quả, hướng tới giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội có tầm quan trọng với địa phương như nâng cao năng suất lao động, đa dạng hóa sản phẩm tiềm năng của thị trường, phát huy lợi thế từng vùng, hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, hỗ trợ hình thành các ngành nghề mới nhằm phát huy các lợi thế của ngành nghề truyền thống…

Thực hiện chính sách, không ít địa phương khu vực miền núi, đồng bào vùng dân tộc thiểu số đã có những cách làm thiết thực, sáng tạo trong triển khai ứng dụng KH&CN. Qua đó, góp phần thay đổi hoạt động sản xuất, điển hình như: Lào Cai, Bắc Kạn, Lai Châu, Bắc Giang, Quảng Ninh…

Với hơn 7ha cây cam, quýt, trung bình mỗi vụ, ông Đinh Duy Lý, thôn Khuổi Nằn 2, thị trấn Yến Lạc Lý (Na Rì, Bắc Kạn) thu hoạch hơn 30 tấn quả, tương đương hơn 700 triệu đồng. Sản phẩm cam đường canh của gia đình ông được chứng nhận đạt sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Năm 2020, được hỗ trợ gần 300 triệu đồng từ Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, ông Lý đã đầu tư hoàn thiện và đưa vào sử dụng hệ thống tưới nước tự động theo mô hình tưới nước công nghệ cao giúp tăng năng suất.

Hay tại tỉnh Hà Giang, đến thời điểm này, toàn tỉnh có hơn 70 cơ sở sản xuất với khoảng 3.500 hộ trồng cam được cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP trên diện tích hơn 4.200 ha... Cây cam đã trở thành cây xóa đói giảm nghèo cho nhiều hộ gia đình ở đây.

Tuy nhiên, đó chỉ là phần nổi, vấn đề nhiều năm nay tại Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Kạn hay nhiều vùng DTTS&MN là khi nông sản được mùa thu hoạch thì thị trường tiêu thụ lại gặp khó khăn. Nhiều sản phẩm làm ra không bán được, khiến đời sống người dân khó vẫn hoàn khó, hơn thế không ít người mất niềm tin vào sự đổi mới đầu tư của Đảng, Nhà nước.

Gỡ khó từ đâu?

Chia sẻ với Báo Công Thương, bà Trịnh Thị Thanh Thủy - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) - cho hay: Có nhiều giải pháp để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN, trong đó chuyển giao KH&CN gần đây được chú trọng nhiều hơn, nhằm chuyển dịch dần từ sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa, làm sao để hàng hóa của vùng, khu vực miền núi ra được thị trường chuỗi giá trị. Khi đã bán được hàng hóa thì mới có điều kiện để ứng dụng KH&CN, và ngược lại, nhờ có KH&CN thì mới sản xuất, đưa hàng hóa ra được thị trường.

Tuy nhiên, bà Thủy cũng thẳng thắn chia sẻ, thị trường hàng hóa, thị trường KH&CN, thị trường tài chính, thị trường lao động ở khu vực miền núi còn chậm phát triển ở một bình diện chung và ở đâu đó rất sơ khai. “Nhiều tỉnh miền núi chúng tôi đến khảo sát rất khó khăn trong sản xuất, thậm chí sản xuất ra nhưng không tiêu thụ được. Ví dụ ở một số xã vùng sâu của tỉnh Lạng Sơn, đồng bào không dám chăm để cho những con lợn được phát triển hơn, bởi vì không có đường để đồng bào đi xuống tiêu thụ. Hoặc tại Sơn La, nhiều năm trước, ở nhiều làng bản có những giống cây xoài rất ngon nhưng không bán được, do không thể vận chuyển. Như vậy, ngay việc tiêu thụ còn không được thì không ai dám nghĩ đến chỉ dẫn địa lý, đăng ký nhãn hiệu, sở hữu trí tuệ…”, bà Thủy nhấn mạnh.

Muốn chuyển giao KH&CN để phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN, theo bà Thủy, trước hết Nhà nước cần đầu tư hạ tầng giao thông tại các địa bàn bài bản. Thực tế, chất lượng giao thông tại nhiều bản làng không đảm bảo, chỉ cần qua một mùa mưa lũ là đường sạt hết. Thứ hai, ưu tiên con người, phong tục, tập quán. Thứ ba, làm sao "lôi kéo" được doanh nghiệp. Doanh nghiệp đầu tư sẽ làm cho thương mại hóa các sản phẩm và chính doanh nghiệp là cầu nối để đưa hàng hóa ra thị trường. Thứ 4, nâng cao tiếp cận tài chính và nhận thức sử dụng các nguồn lực tài chính của bà con.

Về vấn đề phát triển thương mại và thị trường nông thôn, miền núi, đây không chỉ là tác nhân kích thích sản xuất hàng hóa, nâng cao dân trí, góp phần tạo tích lũy từ nội bộ nền kinh tế, mà còn là cơ sở, chỗ đứng vững bền để ổn định đời sống, sản xuất, xã hội, an ninh biên giới và hội nhập quốc tế thành công. Vì thế, bà Thủy cho biết thêm, cần nhanh chóng tổ chức lại lưu thông hàng hóa, nhằm tạo ra những tiền đề bên trong cho sản xuất và phân công lao động trong nông, lâm nghiệp theo hướng mở rộng các ngành, nghề dịch vụ; đồng thời tạo ra các tiền đề bên ngoài để đưa nhanh sản xuất ở nông thôn, miền núi lên sản xuất hàng hóa quy mô lớn, từng bước tiếp cận với thị trường trong và ngoài nước.

Thanh Tâm

Tin mới nhất

Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã nêu một số vấn đề đang phát sinh trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Chương trình MTQG phát triển vùng DTTS và MN: Sự nỗ lực, trách nhiệm trong huy động nguồn lực

Chương trình MTQG phát triển vùng DTTS và MN: Sự nỗ lực, trách nhiệm trong huy động nguồn lực

Theo Quyết định 1719/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS và MN) giai đoạn 2021-2025, dự kiến nguồn vốn để thực hiện Chương trình trong giai đoạn này là gần 137.665 tỷ đồng. Để có đủ nguồn vốn rất lớn bố trí cho Chương trình, rất nhiều công việc đã được khẩn trương triển khai trong năm 2021.
Người dân Nậm Nhùn: Loay hoay tìm thị trường cho nghề nuôi cá lồng

Người dân Nậm Nhùn: Loay hoay tìm thị trường cho nghề nuôi cá lồng

Tận dụng lợi thế trên vùng lòng hồ thuỷ điện Lai Châu, nghề nuôi cá lồng trở thành hướng đi mới, tiềm năng trong phát triển kinh tế của bà con khu tái định cư huyện Nậm Nhùn. Tuy nhiên, những người nuôi cá lồng ở đây cũng gặp không ít khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm.

Tin cùng chuyên mục

Chuyển giao khoa học - công nghệ đến vùng miền núi: Mở cánh cửa phát triển bền vững

Chuyển giao khoa học - công nghệ đến vùng miền núi: Mở cánh cửa phát triển bền vững

Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ (KH&CN), kỹ thuật tiên tiến nhằm thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành KH&CN trong giai đoạn tới.
Cần những đột phá để Khánh Hòa thực sự là cực tăng trưởng Duyên hải Nam Trung Bộ

Cần những đột phá để Khánh Hòa thực sự là cực tăng trưởng Duyên hải Nam Trung Bộ

Qua 10 năm thực hiện hiện kết luận số 53-KL/TW về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 của Bộ Chính trị khóa XI, tỉnh Khánh Hoà đã khai thác và phát huy tiềm năng, lợi thế, trở thành trung tâm du lịch biển quốc gia, có thương hiệu quốc tế; từng bước trở thành một cực tăng trưởng trong khu vực.
Hà Giang: Nâng cao nhận thức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, tiêu thụ nông sản

Hà Giang: Nâng cao nhận thức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, tiêu thụ nông sản

Với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) thông qua hoạt động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số, UBND tỉnh Hà Giang đã ban hành Kế hoạch số 16/KH-UBND) về đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp. Hiện nay việc ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, tiêu thụ nông sản ở Hà Giang đang được đẩy mạnh…
Xây dựng Vĩnh Phúc thành tỉnh trọng điểm về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Xây dựng Vĩnh Phúc thành tỉnh trọng điểm về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Với chủ trương xây dựng Vĩnh Phúc trở thành tỉnh trọng điểm về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa đến các tỉnh trong vùng trung du miền núi phía Bắc và vùng đồng bằng sông Hồng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã thống nhất triển khai thực hiện chương trình phối hợp hoạt động giai đoạn 2021-2025.
Tuyên truyền chính sách dân tộc: “Đối tượng đặc thù phải có giải pháp đặc thù”

Tuyên truyền chính sách dân tộc: “Đối tượng đặc thù phải có giải pháp đặc thù”

Với mục tiêu chỉ rõ hạn chế, từ đó tìm kiếm các phương pháp, hình thức tuyên truyền thực sự hiệu quả, Hội thảo “Thực trạng công tác tuyên truyền chính sách dân tộc trên các phương tiện truyền thông” đã được Vụ Tuyên truyền (Ủy ban Dân tộc) tổ chức sáng nay (9/12/2021) tại Hà Nội.
Nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số và cơ sở dữ liệu cho giám sát và đánh giá tác động của VPA/FLEGT đến người dân tộc thiểu số

Nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số và cơ sở dữ liệu cho giám sát và đánh giá tác động của VPA/FLEGT đến người dân tộc thiểu số

Ngày 3/12/2021 tại Khách sạn Khăn Quang Đỏ - TP. Hà Nội đã diễn ra cuộc họp tham vấn “Nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số và cơ sở dữ liệu cho giám sát và đánh giá tác động của VPA/FLEGT đến người dân tộc thiểu số”.
Kinh tế dưới tán rừng: Tiềm năng còn bỏ ngỏ

Kinh tế dưới tán rừng: Tiềm năng còn bỏ ngỏ

Với sự đa dạng về tài nguyên rừng, địa hình, khí hậu, văn hóa… các tỉnh trung du miền núi phía Bắc có tiềm năng to lớn trong phát triển kinh tế dưới tán rừng. Tuy nhiên, tiềm năng này vẫn chưa được khai thác sử dụng theo hướng đa mục đích.
Lạng Sơn: Tập trung nguồn lực để vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi bứt phá

Lạng Sơn: Tập trung nguồn lực để vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi bứt phá

Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới, phía Đông Bắc Tổ quốc, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, chiếm khoảng 83,16% dân số toàn tỉnh. Do đó, tập trung nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, thu hẹp khoảng cách về mức sống, thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số so với bình quân chung là mục tiêu của tỉnh.
Xây dựng con người Việt Nam thời đại mới

Xây dựng con người Việt Nam thời đại mới

Ngày mai (24/11), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021. Xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam là một trong những nhiệm vụ Đại hội XIII của Đảng đề ra và được bàn thảo sâu hơn trong hội nghị lần này.
Khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trong tiến trình hội nhập

Khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trong tiến trình hội nhập

Bản sắc văn hóa chính là nhân tố cốt lõi làm nên văn hóa dân tộc, nó được ví như “bộ gen” với những giá trị trừu tượng đặc trưng riêng biệt, độc đáo và mang tính bền vững nhất để định danh hay phân biệt một quốc gia, dân tộc.
Mèo Vạc: Đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển lĩnh vực thế mạnh

Mèo Vạc: Đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển lĩnh vực thế mạnh

Nằm trong địa bàn Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang), huyện Mèo Vạc được biết đến với dòng sông Nho Quế chảy qua, đỉnh Mã Pì Lèng hùng vĩ, nổi tiếng với chợ tình Khâu Vai, nhiều loại dược liệu quí và nông thổ sản... Để tạo sức bật cho kinh tế, phát triển theo hướng bền vững tạo nền tảng thuận lợi cho giai đoạn tới, chính quyền, người dân và các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Mèo Vạc đã, đang tập trung thu hút đầu tư, khai thác những lĩnh vực tiềm năng, lợi thế của địa phương.
Lạng Sơn: Mục tiêu đến năm 2030 không còn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn

Lạng Sơn: Mục tiêu đến năm 2030 không còn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn

Công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn trong những năm qua được các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội và toàn xã hội quan tâm thực hiện đồng bộ, tích cực, góp phần thúc đẩy giảm nghèo nhanh và bền vững.
Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức tập huấn nghiệp vụ tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo

Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức tập huấn nghiệp vụ tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo

Nhằm tiếp tục triển khai Đề án 'Hỗ trợ thông tin tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo', ngày 11/11, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị tập huấn Nghiệp vụ tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật và kỹ năng viết bài về dân tộc, tôn giáo cho các cơ quan báo chí trung ương và địa phương.
Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh

Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh

Dự kiến vào ngày 24/11/2021 sẽ diễn ra Hội nghị Văn hóa toàn quốc, nhằm khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh thời đại.
Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang Australia

Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang Australia

Thuỷ sản Việt Nam ngày càng được người tiêu dùng Australia tin tưởng và ưa chuộng hơn. Để thuỷ sản Việt Nam ngày càng có mặt nhiều hơn tại thị trường này, hai bên cần tăng cường hợp tác trong việc chia sẻ thông tin, hỗ trợ kỹ thuật để các nhà sản xuất của Việt Nam đáp ứng ngày càng tốt hơn tiêu chuẩn kiểm dịch của Australia.
Hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi: Tìm phương thức mới, phát triển bền vững

Hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi: Tìm phương thức mới, phát triển bền vững

Với dân số gần 1,3 tỷ người, nhu cầu xuất nhập khẩu nông sản ngày càng tăng, châu Phi sẽ là thị trường tiềm năng và còn nhiều dư địa để phát triển, nhất là trong lĩnh vực thương mại nông sản, sản xuất và chế biến nông nghiệp. Tuy nhiên, quy mô và mức độ hợp tác còn khiêm tốn. Để nâng cao hiệu quả hợp tác, cùng phát triển bền vững, hai bên cần khai thác tối đa, tìm các phương thức hợp tác mới.
Sơn La: Bảo đảm an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu

Sơn La: Bảo đảm an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu

Là một tỉnh miền núi, Sơn La còn có những khó khăn đặc thù, tuy nhiên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm luôn được tỉnh xác định là hoạt động thường xuyên, liên tục, góp phần ổn định thị trường, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.
Du lịch tâm linh gắn với văn hoá, lịch sử: Phát huy các giá trị kết nối

Du lịch tâm linh gắn với văn hoá, lịch sử: Phát huy các giá trị kết nối

Thời gian qua, cùng với nhiều loại hình khác, du lịch tâm linh ngày càng phát triển, không chỉ tạo điều kiện cho người dân được tự do sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo mà còn tạo điều kiện giới thiệu những cảnh quan, bản sắc văn hoá, lịch sử của dân tộc đất nước.
Khu vực miền núi phía Bắc: Tập trung nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Khu vực miền núi phía Bắc: Tập trung nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Khu vực trung du và miền núi phía Bắc có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của cả nước. Mặc dù, có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển, nhưng nhiều năm qua, đây vẫn là vùng lõi nghèo và khó khăn nhất cả nước.
Quyết liệt vào cuộc, nâng cao chất lượng sống của đồng bào dân tộc thiểu số

Quyết liệt vào cuộc, nâng cao chất lượng sống của đồng bào dân tộc thiểu số

Vùng dân tộc thiểu số đang ngày càng bị tụt hậu so với sự phát triển chung của cả nước. Do đó để xây dựng gia đình người dân tộc thiểu số no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh theo Chỉ thị của Ban Bí thư “Gắn việc thực hiện công tác xây dựng gia đình với Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp uỷ Đảng cũng như chính quyền địa phương.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động