Kinh tế dưới tán rừng: Tiềm năng còn bỏ ngỏ

Với sự đa dạng về tài nguyên rừng, địa hình, khí hậu, văn hóa… các tỉnh trung du miền núi phía Bắc có tiềm năng to lớn trong phát triển kinh tế dưới tán rừng. Tuy nhiên, tiềm năng này vẫn chưa được khai thác sử dụng theo hướng đa mục đích.

Chưa được khai thác và sử dụng theo hướng đa mục đích

Theo báo cáo của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT), các tỉnh trung du miền núi phía Bắc gồm 17 tỉnh có tổng diện tích rừng là trên 5,731 triệu ha, chiếm 39,6% tổng diện tích rừng toàn quốc; trong đó, rừng tự nhiên khoảng 3,962 triệu ha, diện tích rừng trồng là 1,796 triệu ha. Tính đến năm 2020, tỷ lệ che phủ rừng vùng Trung du miền núi phía Bắc khoảng 52,6%. Những năm qua, ngành công nghiệp chế biến gỗ tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc là ngành hàng xuất khẩu có tốc độ tăng trưởng cao, bình quân đạt trên 13%/năm.

Hội nghị Phát triển kinh tế dưới tán rừng các tỉnh vùng trung du miền núi phía Bắc

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT - cho hay, phát triển kinh tế lâm nghiệp tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả. Đó là xây dựng vùng gỗ rừng trồng với diện tích và năng suất cao nhất cả nước tại Tuyên Quang, Yên Bái, Phú Thọ, Quảng Ninh; vùng lâm đặc sản như quế tại Yên Bái, Lào Cai; vùng trồng hồi tại Lạng Sơn, Quảng Ninh; vùng trồng dược liệu tại Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu…. Bước đầu hình thành vùng chế biến lâm sản tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái....

Với sự đa dạng về tài nguyên rừng, địa hình, khí hậu, văn hóa… các tỉnh trung du miền núi phía Bắc có nhiều tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế dưới tán rừng như: cung cấp gỗ, lâm sản ngoài gỗ; các giá trị dịch vụ môi trường rừng gồm cung ứng điều hòa nguồn nước, đa dạng sinh học, hấp thụ các bon, du lịch sinh thái nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, những tiềm năng này vẫn chưa được khai thác sử dụng theo hướng đa mục đích. Diện tích rừng trồng mặc dù trữ lượng gỗ lớn, nhưng số lượng cơ sở chế biến sâu còn ít. Chi phí vận chyển logistics tăng, giảm giá trị cạnh tranh.

Lâm sản ngoài gỗ đã hình thành một số vùng trồng nguyên liệu tập trung như quế, hồi với diện tích và sản lượng lớn và các loài lâm sản ngoài gỗ khác (dược liệu)… nhưng còn manh mún, thiếu quy hoạch, sản lượng thấp, thiếu các cơ sở chế biến đảm bảo chất, chế biến sâu. Thiếu các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm tinh chế có giá trị giá tăng cao mà chủ yếu là các sản phẩm thô.

Là khu vực có nhiều hệ sinh thái rừng đặc trưng, đa dạng sinh học cao, gắn với đa dạng về văn hóa, bản sắc của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, du lịch sinh thái trong rừng còn hạn chế và chưa thu hút được khách du lịch. Chưa tạo được nguồn thu cho các chủ rừng.

Cũng theo ông Phùng Đức Tiến, nhờ có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, mỗi năm, các tỉnh khu vực Tây Bắc như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La thu được nguồn kinh phí lớn từ các nhà máy thủy điện để bảo vệ rừng tự nhiên. Tuy nhiên, còn nhiều dịch vụ khác vẫn chưa được khai thác như: dịch vụ cung cấp nước sinh hoạt, nước công nghiệp; hấp thụ CO2.

Việc sử dụng hệ sinh thái rừng còn rất đơn lẻ, chưa chú trọng theo hướng đa mục đích, đa giá trị. Do vậy, chưa khai thác được hết các tiềm năng, giá trị nhiều mặt của rừng, đặc biệt là các sản phẩm gắn với đặc trưng văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Xác định phát triển rừng bền vững là một trong những nhiệm vụ quan trọng, đến nay, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh Lai Châu đạt gần 51%, mang lại lợi ích lớn về môi trường, nguồn nước và thu nhập từ kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng cho người dân. Bên cạnh đó, Lai Châu cũng đẩy mạnh phát triển kinh tế rừng thông qua phát triển kinh tế tập trung với các loại cây có giá trị kinh tế cao như cao su 13.000 ha, quế 8.000 ha, mắc ca hơn 5.000 ha. Nhiều loại dược phẩm quý hiếm có giá trị như sâm Lai Châu, tam thất, hà thủ ô, nhân sâm... cũng được tỉnh phát triển.

Tuy nhiên, theo bà Giàng Páo Mỷ - Bí thư tỉnh ủy Lai Châu, những kết quả đạt được trong bảo vệ, phát triển rừng và kinh tế rừng của khu vực trung du miền núi phía Bắc nói chung và của tỉnh Lai Châu nói riêng còn rất khiêm tốn so với tiềm năng và lợi thế của vùng. Nguồn lợi từ phát triển kinh tế dưới tán rừng rất lớn xong chưa có hành lang pháp lý đầy đủ cho phát triển và triển khai thực hiện. Mô hình phát triển kinh tế dưới tán rừng còn nhỏ lẻ, tự phát và chưa được nhân rộng. Sản phẩm khai thác từ rừng có nhưng khó truy xuất nguồn gốc và thiếu các chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Việc liên kết sản xuất, tạo sản phẩm có quy mô lớn còn khó khăn. Thiếu sức hấp dẫn và chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp vào đầu tư sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Đa số người chưa có sinh kế bền vững với việc khai thác nguồn lợi từ rừng để có thể sinh sống bằng nghề rừng, làm giàu từ nghề rừng.

Cần hành lang pháp lý cho phát triển kinh tế dưới tán rừng

Tại Hội nghị, các địa phương đều nhận định, hiện nay việc phát triển kinh tế dưới tán rừng khu vực trung du miền núi phía Bắc còn gặp một số khó khăn do chính sách về phát triển lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng chưa được triển khai đồng bộ và triệt để. Việc nghiên cứu khoa học chưa áp dụng nhiều vào thực tiễn, chưa thương mại hóa thành sản phẩm lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng từ các công trình nghiên cứu. Chưa áp dụng đúng mức thành tựu của khoa học, công nghệ vào việc hiện đại hóa sản xuất thuốc từ dược liệu. Chưa có quy hoạch tổng thể để bảo tồn, phát triển cây lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng bền vững....

kinh tế rừng
Kinh tế dưới tán rừng: Tiềm năng còn bỏ ngỏ

Để kinh tế dưới tán rừng phát triển, đáp ứng với yêu cầu đổi mới của đất nước, tương xứng với tiềm năng của rừng và đất rừng đặc biệt đối với những tỉnh có diện tích đất lâm nghiệp lớn. Nhiều ý kiến cho rằng, cần đổi mới tổ chức quản lý ngành, tăng cường năng lực quản lý nhà nước về lâm nghiệp từ Trung ương đến địa phương, cải cách hành chính và đổi mới chính sách phù hợp, kịp thời đảm bảo cho người dân ở trong và gần rừng thu nhập ổn định từ diện tích đất lâm nghiệp của mình. Khẩn trương hoàn thành việc qui hoạch lâm nghiệp cấp quốc gia. Lập phương án kế hoạch sử dụng đất lâm nghiệp chi tiết, cụ thể đến cơ sở theo chức năng của từng loại rừng. Rà soát thực hiện việc giao đất gắn với giao rừng để cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài để mọi người dân sống gần rừng có đất sản xuất, đảm bảo cuộc sống.

Đại diện Sở NN&PTNT Bắc Kạn đề nghị Bộ NN&PTNT ban hành hướng dẫn cụ thể đối với việc thực hiện các mô hình phát triển kinh tế dưới tán rừng tự nhiên để làm cơ sở triển khai thực hiện. Đồng thời, tiếp tục quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tỉnh Bắc Kạn được hưởng các chính sách, các chương trình dự án hỗ trợ phát triển lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng.

Trước kiến nghị của các địa phương, ông Lê Minh Hoan - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT – cho biết, Bộ sẽ quan tâm tháo gỡ những vấn đề về thể chế và có chương trình, đề án riêng về phát triển dưới tán rừng cho vùng trung du miền núi phía Bắc, không để bà con phát triển một cách tự phát. Bên cạnh đó, kích hoạt tất cả các giá trị kinh tế dưới tán rừng dựa trên 3 trụ cột: tài nguyên bản địa, tinh hoa dân tộc và tinh hoa sáng tạo. Đồng thời đề nghị các địa phương phải khai thác có kiểm soát, có chương trình, không làm mất đi giá trị hiện hữu của rừng. Cùng đó, tạo thêm nguồn lực kinh tế dưới tán rừng thành một chuỗi ngành hàng, tích hợp giữa du lịch sinh thái, du lịch miền núi nhằm tạo thu nhập cho bà con.

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, hiện nay, ngoài dịch vụ cung cấp gỗ, lâm sản, Việt Nam đang triển khai 4/5 loại dịch vụ môi trường rừng. Ước các giá trị dịch vụ của hệ sinh thái rừng năm 2020 thu được khoảng 38.938 tỷ đồng trong đó dịch vụ cung cấp gỗ, lâm sản ngoài gỗ là 33.400 tỷ đồng; dịch vụ môi trường rừng 2.541 tỷ đồng, dịch vụ hấp thụ và lưu trữ cacbon 975 tỷ đồng và du lịch sinh thái 2.022 tỷ đồng
Nguyễn Hạnh

Tin mới nhất

Nỗ lực giảm nghèo vùng Tây Nguyên

Nỗ lực giảm nghèo vùng Tây Nguyên

Vùng Tây Nguyên đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư và là vùng thụ hưởng quan trọng của các chương trình mục tiêu quốc gia.
Trưởng Ban Dân vận Trung ương đánh giá cao công tác dân vận của tỉnh Đắk Lắk

Trưởng Ban Dân vận Trung ương đánh giá cao công tác dân vận của tỉnh Đắk Lắk

Chiều 24/6, Đoàn công tác của Ban Dân vận Trung ương đã thăm và làm việc với Ban Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk.
Hà Giang: Thu hút đầu tư hạ tầng để phát triển thương mại - dịch vụ

Hà Giang: Thu hút đầu tư hạ tầng để phát triển thương mại - dịch vụ

Với mục tiêu phát triển thương mại – dịch vụ nhanh, bền vững, Hà Giang đang đẩy mạnh thu hút đầu tư kết cấu hạ tầng thương mại với nhiều chính sách ưu đãi.
Lạng Sơn: Khẩn trương xác minh, làm rõ quy trình thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha

Lạng Sơn: Khẩn trương xác minh, làm rõ quy trình thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha

Tỉnh ủy Lạng Sơn đã chỉ đạo khẩn trương xác minh, làm rõ việc tổ chức thực hiện, quy trình, thủ tục thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha.
Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh Đắk Lắk khóa X: Thông qua 4 Nghị quyết quan trọng

Kỳ họp thứ 3 HĐND tỉnh Đắk Lắk khóa X: Thông qua 4 Nghị quyết quan trọng

Chiều 22/6, HĐND tỉnh Đắk Lắk khóa X đã thông qua 4 Nghị quyết quan trọng tại Kỳ họp chuyên đề lần thứ ba.

Tin cùng chuyên mục

Đắk Lắk luôn quan tâm công tác dân tộc, chính sách dân tộc

Đắk Lắk luôn quan tâm công tác dân tộc, chính sách dân tộc

Việc triển khai thực hiện công tác dân tộc, chính sách dân tộc luôn được tỉnh Đắk Lắk quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành kịp thời.
Quảng Bình: Phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện vùng giáo xứ

Quảng Bình: Phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện vùng giáo xứ

Trong điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, nhưng phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại vùng giáo xứ Quảng Bình vẫn đạt hiệu quả.
Bắc Giang tập trung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số

Bắc Giang tập trung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số

Năm 2022, tỉnh Bắc Giang được phân bổ hơn 221 tỷ đồng phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Nguồn vốn này sẽ thực hiện 10 dự án.
Bài 3: Động lực từ niềm tin và sự lan toả từ chính sách nhân văn

Bài 3: Động lực từ niềm tin và sự lan toả từ chính sách nhân văn

Chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế, thoát nghèo mà còn nhân lên niềm tin và sự lan toả cho đồng bào các dân tộc.
Chính sách của Đảng và Nhà nước làm thay đổi đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở Thanh Hóa

Chính sách của Đảng và Nhà nước làm thay đổi đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở Thanh Hóa

Chính sách của Đảng và Nhà nước đã làm đổi thay diện mạo, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Thanh Hóa. Tỷ lệ hộ nghèo bình quân giảm 4,02%/năm
Bài 1: Chính sách nhân văn và sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp

Bài 1: Chính sách nhân văn và sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp

Chương trình 30a là một chính sách nhân văn của xã hội chủ nghĩa, tạo sự chuyển biến tích cực nhất phục vụ phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc nghèo
Phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Từ chính sách đến thực tiễn

Phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Từ chính sách đến thực tiễn

Nhờ các chương trình, chính sách giảm nghèo, đến nay đời sống đồng bào dân tộc thiểu số đã có những bước cải thiện rõ nét.
Hành trình phát triển cây mắc ca “tỷ đô” trên miền Tây Bắc

Hành trình phát triển cây mắc ca “tỷ đô” trên miền Tây Bắc

Không còn những quả đồi trọc, đất bạc màu, cây trồng cằn cỗi, “diện mạo” xanh mướt với hàng vạn cây mắc ca đang bắt đầu cho ra quả tại Điện Biên.
Để thành phố Buôn Ma Thuột phát huy vai trò trung tâm Tây Nguyên

Để thành phố Buôn Ma Thuột phát huy vai trò trung tâm Tây Nguyên

Có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội, nhưng thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk vẫn chưa phát huy hiệu quả vai trò trung tâm của vùng Tây Nguyên.
Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Tránh chính sách tốt nhưng khâu thực hiện chậm, không đồng bộ

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã nêu một số vấn đề đang phát sinh trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Người dân Nậm Nhùn: Loay hoay tìm thị trường cho nghề nuôi cá lồng

Người dân Nậm Nhùn: Loay hoay tìm thị trường cho nghề nuôi cá lồng

Tận dụng lợi thế trên vùng lòng hồ thuỷ điện Lai Châu, nghề nuôi cá lồng trở thành hướng đi mới, tiềm năng trong phát triển kinh tế của bà con khu tái định cư huyện Nậm Nhùn. Tuy nhiên, những người nuôi cá lồng ở đây cũng gặp không ít khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm.
Phát triển thị trường vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Còn nhiều rào cản

Phát triển thị trường vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Còn nhiều rào cản

Dù chỉ chiếm chưa đến 15% dân số cả nước nhưng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) có khoảng 60% là hộ nghèo đói và sống rải rác ở những nơi khó khăn trên cả nước. Nguyên nhân của sự yếu kém này ngoài điều kiện khách quan về tự nhiên còn có vấn đề quan trọng là thương mại chưa phát huy được vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội.
Tuyên truyền chính sách dân tộc: “Đối tượng đặc thù phải có giải pháp đặc thù”

Tuyên truyền chính sách dân tộc: “Đối tượng đặc thù phải có giải pháp đặc thù”

Với mục tiêu chỉ rõ hạn chế, từ đó tìm kiếm các phương pháp, hình thức tuyên truyền thực sự hiệu quả, Hội thảo “Thực trạng công tác tuyên truyền chính sách dân tộc trên các phương tiện truyền thông” đã được Vụ Tuyên truyền (Ủy ban Dân tộc) tổ chức sáng nay (9/12/2021) tại Hà Nội.
Khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trong tiến trình hội nhập

Khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trong tiến trình hội nhập

Bản sắc văn hóa chính là nhân tố cốt lõi làm nên văn hóa dân tộc, nó được ví như “bộ gen” với những giá trị trừu tượng đặc trưng riêng biệt, độc đáo và mang tính bền vững nhất để định danh hay phân biệt một quốc gia, dân tộc.
Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức tập huấn nghiệp vụ tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo

Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức tập huấn nghiệp vụ tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo

Nhằm tiếp tục triển khai Đề án 'Hỗ trợ thông tin tuyên truyền về dân tộc, tôn giáo', ngày 11/11, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị tập huấn Nghiệp vụ tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật và kỹ năng viết bài về dân tộc, tôn giáo cho các cơ quan báo chí trung ương và địa phương.
Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh

Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh

Dự kiến vào ngày 24/11/2021 sẽ diễn ra Hội nghị Văn hóa toàn quốc, nhằm khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh thời đại.
Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang Australia

Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang Australia

Thuỷ sản Việt Nam ngày càng được người tiêu dùng Australia tin tưởng và ưa chuộng hơn. Để thuỷ sản Việt Nam ngày càng có mặt nhiều hơn tại thị trường này, hai bên cần tăng cường hợp tác trong việc chia sẻ thông tin, hỗ trợ kỹ thuật để các nhà sản xuất của Việt Nam đáp ứng ngày càng tốt hơn tiêu chuẩn kiểm dịch của Australia.
Hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi: Tìm phương thức mới, phát triển bền vững

Hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi: Tìm phương thức mới, phát triển bền vững

Với dân số gần 1,3 tỷ người, nhu cầu xuất nhập khẩu nông sản ngày càng tăng, châu Phi sẽ là thị trường tiềm năng và còn nhiều dư địa để phát triển, nhất là trong lĩnh vực thương mại nông sản, sản xuất và chế biến nông nghiệp. Tuy nhiên, quy mô và mức độ hợp tác còn khiêm tốn. Để nâng cao hiệu quả hợp tác, cùng phát triển bền vững, hai bên cần khai thác tối đa, tìm các phương thức hợp tác mới.
Sơn La: Bảo đảm an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu

Sơn La: Bảo đảm an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu

Là một tỉnh miền núi, Sơn La còn có những khó khăn đặc thù, tuy nhiên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm luôn được tỉnh xác định là hoạt động thường xuyên, liên tục, góp phần ổn định thị trường, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.
Du lịch tâm linh gắn với văn hoá, lịch sử: Phát huy các giá trị kết nối

Du lịch tâm linh gắn với văn hoá, lịch sử: Phát huy các giá trị kết nối

Thời gian qua, cùng với nhiều loại hình khác, du lịch tâm linh ngày càng phát triển, không chỉ tạo điều kiện cho người dân được tự do sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo mà còn tạo điều kiện giới thiệu những cảnh quan, bản sắc văn hoá, lịch sử của dân tộc đất nước.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động